Praktische Gids: Leren Nietsdoen

Niets doen geeft rust. Klinkt logisch. Toch is dit een "bezigheid" die we niet meer veel doen. Hoe komt dat? En waarom zou je het vaker moeten doen? En het belangrijkste: hoe doe je dat? Niets doen?

Dit is een gastartikel van Biologe Marieke van het weblog Gebioblogeerd. Marieke schrijf op haar weblog over verwondering voor de natuur.

Waar nietsdoen al niet goed voor is

We doen te weinig niets, zeggen psychologen. Dagdromen, niets doen, even hangen, je gedachten op zijn beloop laten, mediteren, hoe je het ook noemt: even niets doen brengt een weldadige rust, verwerkt je ervaringen, brengt je hersenen in een toestand van creativiteit (delta- en thetagolven) en geeft zelfs de mogelijkheid van het ontstaan van nieuwe ideeën.

Onlangs hebben wetenschappers ontdekt dat het probleemoplossend vermogen wordt vergroot door dagdromen. Niets doen moet je doen dus!

Wat is dat, nietsdoen?

Googelend op de zoekterm: “doing nothing” vond ik het volgende filmpje:

Het meisje vindt dat ze niets doet, maar niets is minder waar. Je ziet haar in de camera kijken, ze surft op haar computer, ze lacht. En als je verder gaat kan je zelfs zeggen: ja hoor eens, ze doet van alles, ze kijkt, ze ademt, ze hoort vast ook. Dat is toch ook iets doen?

En daar zijn veel mensen het mee eens. Er wordt beweerd dat nietsdoen niet bestaat. Want eigenlijk doe je altijd wat. Behalve als je dood in je kist ligt, dan houdt het doen pas op.

Toegegeven, het is niet gemakkelijk een definitie te vinden voor nietsdoen. Maar dat bedoelen we natuurlijk niet. We bedoelen een toestand waarin we tot rust komen, en toch wakker zijn. Een toestand van niet bewust iets proberen te doen.

Meditatie is mooi woord voor niets doen

Meditatie is eigenlijk een mooi woord voor niets doen. Tijdens mediteren dwing je jezelf niet te reageren op welke impuls dan ook. Je laat gedachten, emoties, gevoelens, herinneringen, indrukken, kortom: alles wat je ervaart voor wat het is. In diepe meditatie kunnen mensen ervaringen krijgen die allesomvattend, geestverruimend, liefdevol en alles-accepterend zijn. Zo’n ervaring is extatisch. Levensveranderend, zelfs.

Je doet al heel vaak niets

Maar zonder mooie woorden, iedereen kan het. Sterker nog: je doet het meerdere keren op een dag. Alleen zijn de momenten niet altijd zo handig. Vermoeidheid zorgt ervoor dat je hersenen het soms even overnemen van je, en de boel op standby zetten.

Als je staat te koken bijvoorbeeld, en je ovenwant vliegt in de fik. Als je bijna op een file inrijdt, staat te wachten voor je trein die al vertrokken is van een ander perron. En zelfs in het uiterste geval: als je je kind in je auto achterlaat en na een dag werken je kind dood aantreft:

Dit gebeurt helaas maar al te vaak, deze moeders valt niets te verwijten, behalve dat ze echt vaker rust hadden moeten nemen. Hersenen hebben rust nodig. We vragen teveel van ze, dus doe vaker gewoon niets. Plan het, houd je eraan. En doe het gewoonweg. Op jouw manier.

Hoe doe ik nou niets?

Nietsdoen is ook niet letterlijk niets doen. Maar vooral: proberen niets te doen. En vooral: niet reageren op wat je anders wel zou willen doen.

Ik noem een voorbeeld: Ik lig op de bank te staren door mijn dakraam. Ik zie vogels overvliegen. Ik zie wolken. Ik zie vogels landen op het dak waar ik op uitkijk. Ik zie ze met elkaar communiceren. Mijn biologisch brein werkt alweer en denkt: "Wat apart dat taaltje wat deze spreeuwen bezigen, lijkt wel anders dan ik gewend was in Groningen te horen, toen ik daar nog woonde. Zou het streekgebonden zijn?"

Mijn brein gaat nog verder en bedenkt hele theorieën over evolutie die mogelijk kan zijn als dieren in een streek anders "praten" dan soortgenoten uit een andere streek. Ik krijg de impuls om dat direct op te zoeken op internet, en een blog te schrijven...

Maar dat doe ik in dit geval dus niet. Want het zijn mijn 30 minuten niets doen. Ik word me bewust van mijn gedachten, plaats het, leg het naast me neer en kijk weer naar de vogels op het dak, de wolken, en de vogels in de lucht. Met een glimlach op mijn gezicht.

Plekken om niets te doen

Ik heb in huis vier plekken waar ik graag niets doe. Ik lig graag op de bank om uit het dakraam te staren, in bad, in mijn bed op klaarlichte dag met mijn kat en muziek, en in de tuin op de steiger met mijn hand in het water en de zon op mijn rug.

Iedere dag kies ik één van deze plekken uit, onbewust, omdat ik echt even moet opladen. Dus richt een plek in voor jouw momentje, of meerdere plekken. Kies een tijd waarop je het van nature altijd nodig hebt. En ga niets doen, elke dag, minimaal een half uur.

En als je in slaap valt: super, dan heb je waarschijnlijk meer rust nodig dan nietsdoen je kan geven. Je zou de wekker kunnen zetten zodat de kinderen niet tevergeefs bij het schoolhek op je staan te wachten. Maar accepteer het van jezelf. Je zou niet in slaap vallen als je goed uitgerust was.

Laatste tip

Als laatste tip: Niets doen doen we al vaker dan we denken. Alleen veroordelen we het. Dus de volgende keer dat je jezelf betrapt op nietsdoen, dagdromen, of luieren op een niet gevaarlijk moment: vergeef het jezelf, en ga er nog even mee door! Voor ouders van pubers: "Ik verveel me" van je kind veel te horen gekregen? Nu weet je wat je moet zeggen: "Mooi zo!!".

Zo, en nu even...

Niets!

Gepubliceerd op 08-07-2009 | 3608 keer gelezen (298 keer mobiel)
Tags: Mediteren, Meditatie, Niets, Doen, Werk, Rust, Ontspannen, Stress, Ontstressen,